Người bị thoái hóa khớp gối có nên đi bộ không?

Thoái hóa khớp gối là một trong những bệnh lý cơ xương khớp thường gặp, đặc biệt ở người từ 40 tuổi trở lên hoặc những người có tính chất công việc phải đứng lâu, đi lại nhiều, hoặc lao động nặng. Khi gặp tình trạng này, nhiều người có xu hướng hạn chế vận động vì lo sợ đi lại sẽ khiến khớp gối đau hơn hoặc nhanh “mòn” hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia cơ xương khớp, việc giảm vận động quá mức đôi khi lại khiến tình trạng khớp trở nên kém linh hoạt và dễ đau hơn.

Quan điểm về vận động và thực trạng thoái hóa khớp gối tại Việt Nam

Thực tế, đi bộ là một hình thức vận động đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp với nhiều độ tuổi. Nếu thực hiện đúng cách, đi bộ không chỉ không gây hại mà còn mang lại nhiều lợi ích cho người bị thoái hóa khớp gối. Đây cũng là một trong những phương pháp vận động thường được khuyến khích trong quá trình điều trị và phục hồi chức năng khớp.

Theo thống kê tại Việt Nam, thoái hóa khớp chiếm khoảng 20% các bệnh lý cơ xương khớp, trong đó khớp gối là vị trí bị ảnh hưởng phổ biến nhất. Ở nhóm người trên 60 tuổi, tỷ lệ có dấu hiệu thoái hóa khớp gối có thể lên đến 30–35%. Điều này cho thấy đây là một vấn đề sức khỏe rất thường gặp và cần được quan tâm đúng cách, đặc biệt trong việc duy trì vận động phù hợp (Hội Cơ Xương Khớp Việt Nam, 2020; Bệnh viện Bạch Mai, 2021).

Đi bộ là một hình thức vận động đơn giản, dễ thực hiện

Lợi ích của việc đi bộ đối với thoái hóa khớp gối và kiểm soát cân nặng

Một trong những lợi ích rõ ràng nhất của việc đi bộ là giúp tăng cường lưu thông máu đến các mô quanh khớp. Khi máu được lưu thông tốt hơn, các cấu trúc như sụn, dây chằng và cơ quanh khớp sẽ được cung cấp dưỡng chất đầy đủ hơn, từ đó hỗ trợ quá trình phục hồi và giảm cảm giác đau.

Bên cạnh đó, khi duy trì thói quen đi bộ đều đặn, các nhóm cơ quanh khớp gối – đặc biệt là cơ đùi – sẽ trở nên khỏe hơn. Điều này rất quan trọng vì cơ khỏe sẽ giúp “chia sẻ” áp lực với khớp, giảm tải trực tiếp lên bề mặt khớp gối.

Ngoài ra, đi bộ còn đóng vai trò trong việc kiểm soát cân nặng. Cân nặng càng cao, áp lực lên khớp gối càng lớn trong mỗi bước di chuyển. Theo Arthritis Foundation (Hoa Kỳ), mỗi 1kg cân nặng tăng thêm có thể làm tăng khoảng 3–4kg áp lực lên khớp gối khi đi lại. Ngược lại, việc giảm cân hợp lý có thể giúp giảm đáng kể triệu chứng đau và làm chậm tiến triển của bệnh.

Không chỉ vậy, vận động nhẹ nhàng như đi bộ còn giúp hạn chế tình trạng cứng khớp – một triệu chứng thường gặp ở người thoái hóa khớp, đặc biệt sau khi ngồi lâu hoặc ít vận động.

Hướng dẫn đi bộ đúng cách và các dấu hiệu cảnh báo thoái hóa khớp gối cần lưu ý

Tuy nhiên, điều quan trọng là người bệnh cần đi bộ đúng cách để tránh làm khớp gối bị quá tải. Việc lựa chọn giày phù hợp là yếu tố đầu tiên cần lưu ý. Nên sử dụng giày thể thao có đế êm, có khả năng giảm lực tác động lên khớp khi tiếp đất.

Thời gian đi bộ cũng nên được điều chỉnh hợp lý, bắt đầu từ khoảng 10–15 phút mỗi lần, sau đó tăng dần tùy theo khả năng thích nghi của cơ thể. Người bệnh nên ưu tiên đi trên mặt phẳng, hạn chế các bề mặt dốc hoặc cầu thang vì những điều kiện này có thể làm tăng áp lực lên khớp gối. Đồng thời, tốc độ đi nên ở mức vừa phải, không nên đi quá nhanh hoặc cố gắng “tập nặng” ngay từ đầu.

Trong quá trình đi bộ, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau tăng rõ rệt, khớp gối sưng hoặc cảm giác khó vận động, người bệnh nên tạm dừng và nghỉ ngơi. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy khớp đang bị quá tải hoặc tình trạng bệnh cần được đánh giá lại.

Người bệnh cần đi bộ đúng cách để tránh làm khớp gối bị quá tải

Tầm quan trọng của việc thăm khám định kỳ và vận động hợp lý

Thoái hóa khớp gối là một bệnh lý tiến triển theo thời gian, không thể tự khỏi hoàn toàn. Vì vậy, việc thăm khám định kỳ đóng vai trò rất quan trọng. Thông qua thăm khám, bác sĩ có thể đánh giá mức độ thoái hóa, hướng dẫn phương pháp vận động phù hợp và điều chỉnh kế hoạch điều trị theo từng giai đoạn. Điều này giúp người bệnh vừa duy trì được vận động cần thiết, vừa hạn chế nguy cơ làm bệnh nặng thêm.

Kết luận

Tóm lại, người bị thoái hóa khớp gối vẫn nên đi bộ, nhưng cần thực hiện đúng cách và phù hợp với tình trạng của mình. Đi bộ không chỉ giúp cải thiện chức năng khớp mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống nếu được áp dụng hợp lý. Quan trọng hơn, mỗi người bệnh nên hiểu rõ tình trạng của bản thân để lựa chọn mức độ vận động phù hợp, thay vì hoàn toàn tránh vận động hoặc tập luyện quá mức.

Nếu bạn đang gặp tình trạng đau khớp gối hoặc đã được chẩn đoán thoái hóa khớp, việc được thăm khám và tư vấn cụ thể sẽ giúp bạn vận động an toàn hơn và điều trị hiệu quả hơn trong lâu dài.

Tài liệu tham khảo

Hội Cơ Xương Khớp Việt Nam. (2020). Tổng quan về bệnh lý thoái hóa khớp tại Việt Nam.Bệnh viện Bạch Mai. (2021). Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân và hướng điều trị.Arthritis Foundation. (2022). Weight Loss Benefits for Arthritis. Truy cập từ: https://www.arthritis.org/health-wellness